شبانه ها

خرم آن روز که حافظ ره بغداد کند

2008-05-07T21:28:00.003+04:30

عبدالقادر بغدادی عزیز

از لطفی که به من کردی سپاس‌گزارم.
نمی‌دانم چگونه باید از تو تشکر کنم. کاری که تو در حق من کردی کمتر از بخشیدن یک زندگی دوباره نیست. در واقع تو ایثار کردی و این از خود گذشتگی تو، من را بیشتر مدیونت می‌کند. اگر می‌دانستم کجایی، شخصا به دیدار تو می‌آمدم و از تو می‌خواستم خود را تا این حد به دردسر نیاندازی. شاید خودم از پس معرکه بر می‌آمدم. اما حالا که همه چیز تمام شده، کاری جز تشکر از دست من ساخته نیست.

عبدالقادر جان
گاهی فکر می‌کنم اگر تو نبودی من چه حال و روزی داشتم. بلافاصله فکر می‌کنم با این همه دردسر که برای کمک به من تحمل کردی، روزگار خودت چگونه است. شاید تو هم نیاز به کمک پیدا کرده باشی. با این فکر آشفته می‌شوم. اما بعید نیست کسی هم به کمک تو شتافته باشد. امیدوارم لطف تو در حق من بی‌جواب نماند و کسی هم از تو دستگیری کند. متاسفم که در این مورد، کمکی از من ساخته نیست.

راستی به پاس لطف بی‌نظیرت، عکست را همیشه روی طاقچه نگه می‌دارم.

آنی‌هال

2008-02-29T05:47:00.002+03:30

یه جوک قدیمی هست. دو تا پیرزن در یه منطقه کوهستانی بودن. یکی‌شون می‌گه: «غذای اینجا واقعا وحشتناکه»؛ و اون یکی می‌گه: «آره، ولی همونشن به آدم کم می‌دن».

-خوب، طرز فکر من در مورد زندگی دقیقا همین‌طوره؛ پر از تنهایی و نکبت و زجر کشیدن و ناراحتیه.
تازه خیلی هم زود به آخر می‌رسه!

می‌دونین، یاد اون جوک قدیمی افتادم؛ همون که یه یارو می‌ره پیش یه روان‌پزشک و می‌گه: «دکتر، برادر من دیوونست، اون فکر می‌کنه مرغه!»
بعدش دکتر می‌گه: «خوب چرا نمی‌فرستیش تیمارستان؟»
اون‌وقت مرده می‌گه: «می‌خواستم بفرستمش، ولی تخم‌مرغ‌هاشو لازم دارم.»

-خوب، گمونم این خیلی شبیه طرز فکر فعلی من راجع به روابط زن و مرده. می‌دونین این روابط کاملا غیر منطقیه. دیوونه‌وار و مسخرست. ولی گمونم هممون به این روابط ادامه می‌دیم، چون به تخم‌مرغ‌هاش احتیاج داریم.

وودی آلن

منحنی مرگ

2008-02-09T23:45:00.000+03:30

یک شاعر در ۲۱ سالگی می‌میرد. یک انقلابی یا یک ستاره راک در ۲۴ سالگی. اما بعد از گذشتن از آن سن، فکر می‌کنی همه چیز رو به راه است. فکر می‌کنی توانسته‌ای از «منحنی مرگ انسان» بگذری و از تونل بیرون بیایی. حالا در یک بزرگراه ۶ بانده مستقیم به سوی مقصد در سفر هستی. چه بخواهی باشی، چه نخواهی. موهایت را کوتاه می‌کنی؛ هر روز صبح صورتت را اصلاح می‌کنی. دیگر یک شاعر نیستی، یا یک انقلابی و یا یک ستاره راک. در باجه‌های تلفن از مستی بیهوش نمی‌شوی و یا صدای «دورز» را ساعت چهار صبح بلند نمی‌کنی. در عوض، از شرکت دوستت بیمه عمر می‌خری، در بار هتل‌ها می‌نوشی و صورت حساب‌های دندان پزشکی را برای خدمات درمانی نگه می‌داری.

"قسمتی از داستان «فاجعه در معدن نیویورک» اثر هاروکی موراکامی ترجمه بزرگمهر شرف‌الدین"

شکایت از که کنم که خانگیست غمازم

2008-01-15T23:32:00.000+03:30

۹ ماه سیگار را به کارگزاران بخشیدم

حکایت عدم پرداخت حقوق اعضای تحریریه کارگزاران قبلی و انتشار این روزنامه با تحریریه جدید، حکایت تلخیست که کمدی احمقانه‌ای شده است. یا شاید حکایت خنده‌داریست که تلخ شده است.

من تابستان و پاییز سال گذشته برای سرویس «ادب و هنر» کارگزاران قبلی کار کردم. به صورت روزنامه‌نگار حق‌التحریر. هر هفته دو ستون از من منتشر می‌شد. یکی در مورد تئاتر و دیگری در حواشی سینما.

برای هر ستون، چیزی بین ۸ تا ۱۰ هزار تومان دریافت می‌کردم. یعنی حداکثر ماهیانه ۴۰ هزار تومان. یک بار در اوایل پاییز وقتی ۳ ماه پرداخت این مبلغ ناچیز به تعویق افتاده بود، از کار دست کشیدم و ۱۰ روز بعد وقتی ۱ ماه آن پرداخت شد دوباره مدتی همان دو ستون را ادامه دادم.

بدون تعارف و تملق، کارکردن در کنار افرادی مثل محسن فرجی و یا چنگیز محمود‌زاده برایم دوست داشتنی بود. (هرچند در کنارشان نبودم و بدون حضور در تحریریه، مطالبم را با ای‌-میل می‌فرستادم. اینجا منظورم از «کنار» استعاری است.) خوب پول سیگار و اینترنت ماهیانه‌ام را نیز در می‌آوردم.

به هرحال من الان حدود ۴ ماه حق‌التحریر، یعنی چیزی حدود ۱۶۰هزار تومان از مسوولان این روزنامه طلب دارم. سیگار ژیتان فرانسوی من پاکتی ۶۰۰ تومان است و مصرف ماهیانه‌ام می‌شود ۱۸ هزار تومان. پس من چیزی نزدیک به ۹ ماه سیگارم را از مسوولان روزنامه "سر"کارگزاران طلب دارم.

این‌ها را گفتم که بگویم من برخلاف برخی از دوستانم، هیات تحریریه جدید روزنامه را مقصر نمی‌دانم. به آن‌ها چه که ما پولمان را نگرفته‌ایم. به آن‌ها پیشنهاد کار شده و خودمان می‌دانیم در این زمانه، کار پیدا کردن یعنی چه. تحریم هم نکرده‌ام و خودم هر روز کارگزاران می‌خرم.

اینجا فقط می‌خواهم بگویم روزنامه‌نگاری در ایران یعنی ریسک. ما در بزرگترین زندان روزنامه نگاران جهانیم برادران ! (و البته خواهران !) . خودمان خواستیم که جسارت به خرج دهیم. سر خودمان درد می‌کرد. مارا دشمن می‌پندارند و خود را دشمن ما می‌دانند. پس وفا مجوییم ز دشمن که پرتوی ندهد.

اگر به این حرفه آمدی، زندگی را فراموش کن. اینجا کسی به تو خوش آمد نمی‌گوید. قلم توتم نیست و روزنامه خوراک گاوان می‌شود. ما می‌نویسیم که از نوشته‌مان خمیر بسازند.
من به شخصه، ۹ ماه سیگارم را به کارگزاران می‌بخشم. سرطان شود بچسبد به ریه‌شان!

و از همین روزن گشوده به دود، (دود همان ژیتان ۶۰۰ تومانی) برای تحریریه جدید آرزوی بهترین‌ها را دارم. امیدوارم که کارگزاران سرکارشان نگذارد که اگر چنین شود دوجین از دوستان خودم سرکار رفته‌اند! و همچنین امیدوارم در تنور داغ انتخابات نسوزند.

پی‌نوشت: نمی‌دانم چرا این‌ها را نوشتم. خواستم چیزی نوشته باشم. واقعا فقط همین!

مرتبط:

بی‌ادبی با روزنامه‌نگاران ادبی – سایت آتی‌بان، امید ماهان

در نبود انسجام صنفی و حرفه‌ای – پدرام الوندی

هرچه بگندد نمکش می‌زنند – محسن فرجی، که خیلی عصبانی است

تنهایی، اندکی باران و غربت بسیار

2007-12-28T01:53:00.000+03:30

شاید کسی بخواهد آرزوهای من و خانواده کوچک و شادم را بداند.

آن وقت باید یک کلیک خرج این‌جا کند: آرزوهای بربادرفته انجمن خبرنگاران مرده

وی یک حرف اضافه و خصوصی :
به وفای تو که بر تربت حافظ بگذر - کز جهان می‌شد و در آرزوی روی تو بود

وقتی تو را دیدم؛
پرنده، جدایی شد
باد، بوی تنهایی
خیال، اندوهی خیس
و تو، ابدیت زمزمه ای دلتنگ.

روزی که مردم
به یادم شعری بخوان
پر از هق هق باران
بی قراری کبوتر.
و خاطره ای از نخستین دیدار.

(فرامرز ویسی)

ز واو (زو)

2007-11-07T23:37:00.000+03:30

ویرم گرفته امشب، شعری ز «واو» بگویم
از روی قایق خویش، در مدح ناو بگویم

ویرم گرفه انگار، سر بخورم تو احساس
با این دل شکسته، از عشق و «لاو» بگویم

ویرم گرفته امشب، سر بزارم به صحرا
به جد و آباد خویش، فحشی ز گاو بگویم

قافیه جور نمی‌شه، شاعری زور نمی‌شه
برای فکر بی ذوق، از کند و کاو بگویم

سفر ایستگاه

2007-10-30T11:03:00.000+03:30

قطار می‌رود
تو می‌روی
تمام ایستگاه می‌رود

و من چقدر ساده‌ام
كه سال‌های سال
در انتظار تو
كنار این قطار رفته ایستاده‌ام

و همچنان
به نرده‌های ایستگاه رفته
تكیه داده‌ام!

هیچ‌وقت چندان با سروده‌های قیصر ارتباط برقرار نکرده‌ام.
اما نمی‌دانم چرا خبر مرگش ماتمی عجیب به جانم انداخت.

تاملات نا‌به‌هنگام

2007-10-07T00:43:00.000+03:30

دختر‌ها مثل اسب وحشی می‌مونن. اول باید رامشون کنی تا بهت سواری بدن.
ولی وقتی یکی رامشون کنه،‌ اون‌وقت دیگه به همه سواری می‌دن.

کاش عمر رو هم می‌شد مثل درجه مایکرو-ویو کم و زیاد کرد.

دخترها مثل غذای توی مایکرو-ویو اگه زیادی گرم بشن آب می‌ندازن.

کاش اسب‌ها رو هم می‌شد مثل دختر‌ها رام کرد.

اسب‌ها مثل مایکرو-ویو اگه زیادی باهاشون ور بری، رم می‌کنن.

مایکرو-ویو مثل دختر‌ها یه چیز تجملاتیه.

عمر مثل اسب وحشی می‌مونه. اول باید رامش کنی تا بهت سواری بده.
ولی اگه به جای تو یکی دیگه عمرتو رام کنه، فقط به همون سواری می‌ده.

مصاحبه خرچنگی

2007-09-07T17:53:00.000+03:30

روزنامه «اعتماد (نه چندان) ملی» بی‌نظیر است. گاهی فقط باید بخوانید و قاه‌قاه بخندید. گاهی هم مطالبش از سخنان خود حاج‌آقا کروبی خنده‌دار‌تر است.

پنج‌شنبه 15 شهریورماه، در صفحه هشت روزنامه گفت‌و‌گوی خارق‌العاده‌ای چاپ شده است. خانم روزنامه نگاری به نام مهناز عادلی که گویا علاقه وافری به گفت‌و‌گوهای طنز دارد با علی دهباشی (مدیر نشریه بخارا و البته برخی چیزهای دیگر) به گفت‌و‌گو نشسته.

مطلب اینگونه شروع می‌شود: « سراغ یکی از سخت ترین انسانهای روزگار و بزرگان این دیار رفته‌ایم. برای نوشتن لید! آن قدر درباره کارهایش و سهم بزرگش در اعتلا‌ی ادبیات معاصر ایران گفتنی زیاد داریم که نمی دانیم از کدام <ب> شروع کنیم و به چه <تا>یی ختم. اینجا دفتر <بخارا>ست، ناظر و همدم گوشه ای از تلا‌ش‌ها و بی خوابی‌هایش، نوشتن‌ها و نوشتن‌هایش. همان بخارایی که انگار قدر و قیمت و قدمتش از ته و توی هزار توی تاریخ ادبیات مان سر‌برآورده است، از شدت سنگین وزنی. از کله صبح با انرژی دهشتناکی شروع به کار می کند تا هر وقت شب که بشود. احساس می کنی پیوسته دارد تمام طول و عرض ادبیات معاصر اینور و آنور را کنترل از راه دور و رصد می‌کند و در دستان خود گرفته است . رسم شبهای بخارایش هم الحق اولین بار است در این دیار با چنین سر و شکل پر‌ابهتی برگزار می شود... »
و در ادامه چند کیلوگرم هندوانه دیگر در زیر بغل علی دهباشی قرار داده شده و هرکس نداند گمان می‌کند حکیم ابوالقاسم فردوسی دوباره زنده شده است. به هرحال خانم عادلی با کسی که «از سخت ترین انسانهای روزگار و بزرگان این دیار» است، به گفت‌و‌گو نشسته.

چند تا از سوالات این مصاحبه فاخر که تمامی یکی از صفحهات روزنامه را اشغال کرده را ذکر می‌کنم :

«اگر چند خرچنگ را در یک قوطی ایرانی یا ایتالیایی بیندازیم چه می شود؟»

«چرا جغد به شومی و بدیمنی معروف شده در صورتی که این قدر بانمک است با آن چشم های کمیک ورقلمبیده ملوس دوست داشتنی آخه؟»

«خوشگل ترین قصه دنیا کدام است؟ «

«موسیقی چی گوش می کنید؟» «فرنگی چطور؟ « بهترین آهنگ و ترانه ایرانی را هم بگویید »

«الا‌ن چطور ذوق زده می شوید؟»

«بدترین مشکل کودکی تان چی بود؟»

«حسود خنده دارتر است یا بخیل؟» «حسود یا بدجنس؟» «حسود یا نمک نشناس ؟»

«جواب نامردی چیست؟»

اگر خواستید کل ماجرا را اینجا بخوانید.

یک تاسف برای همکارم خانم عادلی که چنین چیزی را مصاحبه طنز می‌داند. یک تاسف برای دبیر و سردبیری که چنین چیزی را منتشر می‌کند. یک تاسف برای علی ‌دهباشی عزیز که پای چنین حرف‌هایی می‌نشیند و تازه اجازه می‌دهد پای نامش درج شود : «سخت ترین انسانهای روزگار و بزرگان این دیار».

به همین سه تاسف بسنده می‌کنم که این قصه سر دراز دارد. اما دیشب خواب دیدم دارم از بهرام بیضایی سوالاتی در مورد خرچنگ و جغد می‌پرسم و او هم با علاقه جواب می‌دهد!

تکرار مکررات

2007-08-20T19:01:00.000+03:30

نامه‌ای از شاهنشاه بهادر، رفیق گرمابه و گلستانم به دستم رسید به شرحی که می‌آید. جوابی به شرحی که باز در ادامه‌اش می‌آید فرستادم.

بهادر :

سیاه و سپید

زن عشق می‌کارد و کینه درو می کند
دیه‌اش نصف دیه توست و مجازات زنایش با تو برابر
می تواند تنها یک همسر داشته باشد و تو مختار به داشتن چهار همسرهستی...
برای ازدواجش (در هر سنی) اجازه لازم است ولی تو هر زمانی بخواهی به لطف قانون‌گذار می توانی ازدواج کنی!
در محبسی به نام بکارت زندانی است و تو
او کتک می خورد و تو محاکمه نمی‌شوی
او می زاید و تو برای فرزندش نام انتخاب می کنی
او درد می کشد و تو نگرانی که کودک دختر نباشد
او بی خوابی می‌کشد و تو خواب حوریان بهشتی را می‌بینی
او مادر می‌شود و همه جا می‌پرسند نام پدر....
و هر روز او متولد می‌شود؛ عاشق می‌شود، مادر‌می شود، پیر می‌شود و می‌میرد
وقرن هاست که او عشق می‌کارد و کینه درو می کند؛
چرا که در چین و شیارهای صورت مردش به جای گذشت زمان
جوانی بر باد رفته اش را می بیند .
---------------------------------------------------------------------
کسایی که معتقد هستن این متن بیش از اون که انسانی باشه فمینیستیه دلایلشونو لطف کنن به من بگن.

امیر بهادر

پاسخ :

«هر وقت زن‌ها حاضر شدن توی کارواش کار کنن، پشت گاوآهن راه برن، عربده‌کش ها رو از کافه بیرون بندازن، توی فاضلاب کار کنن؛ هروقت که حاضر شدن توی جنگ پستونهاشون رو جلوی گلوله ستبر کنن، من میمونم خونه ظرف میشورم و کرکهای قالی رو پاک می‌کنم.» -چارلز بوکفسکی-

بهادر عزیز به این جمله‌ات دفت کن :‌ « کسایی که معتقد هستن این متن بیش از اون که انسانی باشه فمینیستیه ...» ،‌ فمینیسم و انسانیت قرار نیست با همدیگه هیچ تضادی داشته باشند. فمینیسم در حالت درست یعنی درخواست حذف جنسیت از تمام امور غیر جنسی. بعضی از این جملات تو نه فمینیسته و نه انسانی. تنها نوعی پان‌زنیسمه! یعنی جنس شیفتگی.

«و هر روز او متولد می‌شود؛ عاشق می‌شود مادر می شود پیر می‌شود و می‌میرد» «وقرن هاست که او عشق می‌کارد و کینه درو می کند» «او درد می کشد و تو نگرانی که کودک دختر نباشد» «او بی خوابی می کشد و تو خواب حوریان بهشتی را می‌بینی» «او مادر می‌شود و همه جا می پرسند نام پدر»

این جمله‌ها فمینیستی هم نیستن. ربطی به قانونگذار هم ندارن. حتی به فرهنگ هم ربط ندارن. درواقع هیچی نیستن !

قانون هرگز اجازه نداره برای امور غیر جنسی، تفاوت جنسی قائل بشه و هیچ تفاوتی بین زن بودن و مرد بودن در نظر بگیره. حتی در یک فرم استخدام ساده، وقتی که برای اون کار جنسیت مهم نیست، سوال کردن جنسیت یک نوع بی احترامیه.

این از قانون، اما از نظر فرهنگ، این دیگه نصفش روی دوش ِ همون خانم‌هایی ِ که برابری می‌خوان. به قول معروف اول برادریتو ثابت کن، بعد ادعای ارث و میراث داشته باش. قانون‌گذار حق نداره تفاوتی قائل باشه. اما ما چیزی به عنوان «فرهنگ‌گذار» نداریم و فرهنگ در پهنه زمان توسط انسان‌ها شکل می‌گیره. پس مدعیان برابری، هروقت نشان دادند واقعا برابرند، فرهنگ آن نیز شکل خواهد گرفت.

فقط متاسفانه این‌هایی که من اسمشونو گذاشتم «پان زنیسم» خیلی زیاد شدن. به جای اینکه دنبال حذف تفاوت جنسی از همه امور غیر جنسی باشن، دنبال کسب امتیاز برای جنسیت خودشونن و این حرکت محکوم به شکسته. مثل این می‌مونه که سیاه‌پوستا زمانی که با برده داری و تفاوت نژادی مقابله می‌کردن، به جای اینکه خواستار حذف نگاه نژادپرستانه بشن، بیان و بگن که همه چیز برعکس و از امروز نژاد سیاه برتره و سفیدا برده ! البته اونا از خانم‌های ما باهوش‌تر بودن و برای امری کاملا عقلانی مبارزه کردن : «حذف تفاوت نژادی از همه امور در قانون و تغییر نگاه نژاد پرستانه در فرهنگ»
اول هم باید رفت سراغ دومی.

چون کوی دوست هست، به صحرا چه حاجت است؟

2007-07-28T21:11:00.000+03:30

تاحالا این‌جوری سفر نرفته بودم.

ساعت 8 عصر دیروز رفتم شیراز. 10 شب رسیدم هتل. گشنم نبود، به یه قهوه بسنده کردم. خوابیدم. صبح ساعت 8 پاشدم. صبحانه خوردم. رفتم حافظیه. شلوغ و گرم و کثیف بود. یه گوشه نشستم و یک‌کم حافظ خوندم. برگشتم هتل. گشنم نبود. به یه قهوه بسنده کردم. رفتم فرودگاه. با اولین پرواز برگشتم تهران.

باید به هواپیمایی اطلاع بدم بلیت رو اشتباه صادر کرده. روی بلیت به جای شیراز باید می‌نوشت «حافظیه».

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه / که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

این نوشته، جمعه‌ی هفته‌ای که گذشت نوشته شده، (اما به علت مشکلات شبانه‌ها با تاخیر منتشر می‌شود. خداوند به روان بعضی‌ها درود عنایت کند.)

دال

2007-07-18T03:35:00.000+03:30

این پست تقدیم می‌شود به یک دوست بسیار عزیز به خاطر علاقه زیادش به کلمه‌ی «دال» (دقت شود کلمه‌ی دال و نه حرف دال "د")

دو ماهنامه خبری، فرهنگی، اجتماعی دال !!!
سال دوم،سری جدید، شماره 1، فروردین و اردیبهشت 86

(موبایل من از این بهتر عکس نمی‌گیرد، شرمنده)

رابطه ادرار و تئاتر

2007-07-16T23:18:00.000+03:30

درها را باز کنید ! زن روزهای ابری جیش دارد !

یکی از دوستان خوبم رفته و نمایش «پینوکیو» یک دراماتور عالی (به باور من) از گروه تئاتر «دن کیشوت» را دیده است. البته گویا به مذاقش خوش نیامده. هرچند من احساس می‌کنم اگر قبل از نمایش یک سری به توالت تئاتر شهر می‌زد، شاید می‌توانست راحت‌تر به نمایش فکر کند.

آیسا در پایان انتقاداتی( این انتقادات را اینجا بخوانید) که روانه «پینوکیو» کرده است نوشته: «حالا اگر یکی از همراهانم این وسط نیاز فوری به دستشویی داشته باشد، باید بهش حق داد که بعد از نمایش، هر چی دلش می خواهد بار پدر جد کارگردان کند، که فشار مضاعفی را تحمل کرده. باید بهش حق داد و در سکوت اجازه داد تا هر چه دوست دارد درباره بازی بسیار بد پینوکیو و پدر ژپتو بگوید.»

از نیاز‌های حیاتی زن روزهای ابری که بگذریم، می‌ماند انتقادات او از تئاتر «پینو کیو». راستش من هم از گروه تئاتر «دن کیشوت» انتظارات بیشتری داشتم. فکر می‌کنم کار این گروه در نمایش‌های «شازده کوچولو» که صورت مجلس شبیه‌خوانی اجرا شد و نمایش «دن کیشوت» که در هیبات مسابقه فوتبال در آمده بود، بیشتر جالب توجه بودند. که هرکدام از این دو نمایش را سه بار دیدم و بدون اغراق آرزو دارم بازهم ببینم. (این از غلظت زیاد تئاتر در خون من است. نمی‌خواهم بگویم تئاتر‌های خارق‌العاده‌ای بودند.فقط خوب بودند.)

اما زن روزهای ابری اندکی به بیراهه می‌زند. آیسای عزیز من انتظار داشته وقتی به سالن پا می‌گذارد، گربه نره و روباه مکار ببیند و فرشته مهربانی باشد که هی پینو کیو را از کارهای زشت نهی کند. بعد هی پینو کیو دروغ بگوید و دماغش دراز شود!

خوب این‌ها تصور همه تماشاگرانی است که به تئاتر «پینو کیو» می‌روند. اما آن‌ها با هیچ یک از این اتفاقات کلیشه‌ای مواجه نمی‌شوند. شاید به خاطر همین است که آیسا اندکی گیج شده. بعد هم حس نوستالژی از اعماق دوران کودکیش بیرون آمده و باعث شده این‌چنین خشمگینانه به نمایش «پینو کیو» بتازد.

به باور من می‌شد نمایش «پینو کیو» را خیلی بیشتر صیقل داد، اما در همین حد هم من نوآوری این نمایش را ستایش می‌کنم. خرد کردن کلیشه و دور ریختن ذهنیت‌ها،‌ ارائه تصویری جدید از یک داستان خاک گرفته قدیمی و جایگزین کردن خلاقیت‌های تئاتری به جای آن، ویژگی‌هایی است که تئاتر ما به انواع آن به‌شدت نیازمند است. (تئاتر ما تبدیل شده به بازی‌های لوس و تکراری، دیالوگ‌های طولانی و خسته کننده، حس‌ها، صحنه‌آرایی‌ها و میزانسن‌های کلیشه‌ای و نمایشنامه‌های بی‌ارزش.)

از طرف دیگر،‌ نمایش «پینو کیو» از پیش نوشته نشده‌است. کار با تجربه پیش رفته و در حین تمرین و اجرا روز به روز کامل‌تر شده است. (بار دوم که به دیدن نمایش رفتم تغییراتی مشاهده کردم که گویای ادامه داشتن این حرکت است.)

تئاتر هنری پویا و زنده است. همان طور که آیسا در نوشته‌اش اذعان می‌کند‌ «اساسا تتئاتر مدرن ک چندان متکی به دیالوگ نیست». نو آوری و خلاقیت و فرم شکنی را اگر از تئاتر بگیریم می‌شود نمایش «لبخند با شکوه آقای گیل» که همین امروز در سالن اصلی تئاتر شهر شروع شد و یا می‌شود «لیلی و مجنون» اثر بی بدیل پری صابری !!

کاش آیسا جیش نداشت و دریچه‌های ذهنش را باز می‌کرد و مثل من از نسیم خنک هنجار شکنی که این روزها در تالار قشقایی جریان دارد لذت می‌برد. (این نسیم با آن نسیمی که آیسا در آن فعالیت انتخاباتی می‌کرد تفاوت دارد!)

نه سوادش را دارم و نه انگیزه‌اش را که موشکافانه‌تر انتقادات زن روزهای ابری را بررسی کنم. فقط از این حرف آیسا نمی‌شود گذشت : « حتی یک نفر هم توی آن صحنه خوب بازی نکرد، مخصوصا خود پینوکیو، بی آن که بدانیم چرا بر خلاف داستان پینوکیوی دوران کودکی ما، دختر بود و نه پسر»

این که آیسا دوست داشته نقش پینو‌کیو را یک پسر بازی کند بر می‌گردد به همان ذهن سنتی ایشان. هرچند آیسا جان، نقشی به عنوان پینوکیو وجود ندارد. آن که فکر کردی پینو کیوست را دو نفر (یک زن و یک مرد) بازی می‌کنند. گویا یک شب در میان هم جایشان عوض می‌شود. (و این یعنی پویایی)

در مورد بازی‌ها هم، خوب باز اصولا بازی به معنی سنتی وجود نداشت که حالا خوب باشد یا بد. حس و دیالوگ و شخصیت و نمایشنامه و داستان و ماجرا و این‌جور چیزها در نمایش «پینوکیو» دور ریخته شده است. (این‌ها عقیده‌ی من است،‌ شاید اشتباه برداشت کرده باشم.)

به هر حال من مدافع نمایش «پینوکیو» نیستم. هرکس حق دارد از نمایشی لذت ببرد و یا از آن انتقاد کند. اما ای کاش تماشاگران تئاتر قبل از ورود به سالن، مثانه خود را خالی کنند.

نمایش عرصه خلاقیت است - ونه باز نمایی- . چهار نقد از نمایش «پینوکیو» در روزنامه شرق
دیگر تئاتر ما در سکون و سکوت نیست - نقد «پینوکیو» در روزنامه اعتماد ملی (نه چندان ملی)
بهره برداری از افکار عمومی در پینوکیو قابل تقدیس است! - روزنامه رسالت
مخاطب به درک تازه‌ای از محیط اطرافش می‌رسد - روزنامه همبستگی (به صورت pdf)
کارگردان پینوکیو: هرکس می‌تواند از کار برداشت خود را داشته باشد - ایران تئاتر
کلاژی از دایره‌ها و تکرارها- روزنامه تهران تایمز
توضیحات کارگردان پینوکیو در باره قابل فهم نبودن نمایش برای برخی از تماشاگران - ایسنا (یادش رفته به نقش مهم "جیش" اشاره کند!)

عکس : روزنامه شرق

آداب ایرانی 32

2007-06-26T19:55:00.000+03:30

در کتاب قانون ایران، آن کارهایی که همه به راحتی انجام می‌دهند غیر قانونی و آن کارهایی که هیچ‌کس انجام نمی‌دهد، قانونی اعلام شده‌اند.

نتیجه قانونی : در ایران نباید کتاب قانون را بی‌دقت خواند.
نتیجه غیر قانونی : در ایران باید کتاب قانون را بر عکس خواند.

آداب ایرانی 31 و یک چیز دیگر

2007-06-11T17:17:00.000+03:30

آداب ایرانی - 31

به بهانه ورود دانیل اورتگا (رییس جمهور چپ‌گرای نیکاراگوئه) به تهران‌ و ملاقات او با رییس جمهور راست گرای ایران.

ایرانی‌ها دست راست و چپشان را اشبتاه می‌شناسند.
چپ در دنیا، شورشی، طغیانگر و دشمن امپریالیسم است؛ آنچه خواندید برای راست ایرانی صادق است.
راست در دنیا، سازش طلب، محافظه کار و اهل تسامح با آمریکا است؛ آنچه خواندید برای چپ ایرانی صادق است.

* * *

همه اندیشمندان دنیا در پی کشف معنای زندگی بوده‌اند. آن‌ها تنها به "بی‌معنایی" رسیده‌اند.
من در پی کشف معنای زندگی نیستم. من به کشف معنای "بی معنایی" می‌اندیشم.

چنین گفت آرمان

حقارت مقدس*

2007-06-08T16:59:00.000+03:30

تو فاحشه‌ای اگر پذیرفتی فرد ناشناسی که تا به امروز حتی چند کلام نیز ساده میانتان نبوده، ناگهان به خانه‌ات بیاید و از تو درخواست ازدواج کند.

همین که به این ابتذال تن دادی یعنی رگ روسپیگری در وجودت جاریست.
تو به زندگی مشترک نمی‌اندیشی که به یک مشتری دایمی چشم دوخته‌ای و چه تفاوت دارد "جنسی" که برای فروش عرضه داشته‌ای توسط چه کسی خریداری شود.

مطلوب این است که مراجعه کننده "خریدار" باشد و خریدار به کسی اطلاق می‌شود که قدرت خرید کافی داشته باشد و هنگامی که جسم و جانت را به حراج نهاده‌ای، خریداری را می‌پسندی که علاوه بر قدرت مالی، جزییات دیگری نیز برایت فراهم آورد که عهد کرده‌ای پس از او دیگر در پی مشتری نباشی و این آخرین خریدار را باید اندکی سنجید.

پس نیاندیش که اگر کمی مشتری‌ات را سنجیدی، از روسپیگری فاصله گرفته‌ای؛ که به صرف اینکه اجازه دادی فردی همانند یک خریدار تو را طلب کند و بعد از دریافت پیشنهاد به سنجش او پرداختی، علایم روسپیگری وجودت را آشکار کرده‌ای. سنجش، پس از پیشنهاد، تنها نگاه یک فروشنده است که مشتری‌اش را سبک و سنگین می‌کند.

ممکن است برای خریدار آینده‌ات دام نهاده باشی و با شیوه‌های مبتذلت او را به خود جلب کرده باشی و به این باور باشی که در انتخاب او نقش داشته‌ای و بدین جهت از آنچه "فحشا" نامیدم فاصله گرفته‌ای. بدان که فریب خودت را کمر سفت کرده‌ای، که فروشنده نیز همواره به تبلیغ جنس خود می‌پردازد و روسپی نیز.

پس نیاندیش به صرف اینکه دام‌هایت که بوی حقارت می‌داد، طعمه‌ای صید کرده‌اند، پس تو در انتخاب نقش داشته‌ای، که تو از ابتدا به فکر خریدار بودی و اعمالت جز تبلیغ "ماست" توسط "بقال"، به چیز دیگری تعبیر نمی‌شود.

هرآنگاه که آزادانه زیستی و صادقانه معاشرت کردی و در میان معاشرت‌هایت با یک "انسان" جاذبه‌ای دوطرفه برای زیستن در زیر یک سقف یافتید،‌ آن هنگام است که از فحشای مقدسی که ازدواجش نامیده‌ای دور شده‌ای.

و هرآنگاه که فراموش کردی تنها یک "اتفاق" می‌تواند انسانی برای تو فراهم آورد که زندگی با او را به تنها زیستن ارجح می‌دانی، آن هنگام است که باز دل به فحشا بسته‌ای و چنگال‌های کثیفت را از پی صید خریداری گشوده‌ای که خود را عرضه کنی.

آنچه ازدواجش نام‌نهاده‌ای تنها حاصل یک اتفاق می‌تواند باشد و اگر دانسته و آگاهانه در پی‌اش روانه شدی و آن را هدف و یا قانون نام نهادی، عطری بر خود بپاش تا بوی خانه فساد را از خود بزدایی که انسانیت تو به ابتذال یک فروشنده سقوط کرده که "خود" را به حراج می‌گذارد.

و البته دوصد افسوس بر آنکس که به نقش خریدار سقوط کرده و ستاره گم شده خویش را در روسپی خانه‌ها می‌جوید.

* نام «حقارت مقدس» که بر این نوشته نهاده شده، وام دار مطلب «فحشای مقدس» است که فرازانه ابراهیم زاده در کوپه شماره هفتش منتشر ساخته. خوراک لذیذی است برای ذهنی که جسور و آزاد باشد، فحشای مقدس یک - فحشای مقدس دو

تو را هم شکسته‌ام

2007-05-31T16:49:00.000+03:30

پیکر تراش پیرم و با تیشه‌ی خیال
یک شب تو را ز مرمر شعر آفریده‌ام
تا در نگین چشم تو نقش هوس نهم
ناز هزار چشم سیه را خریده‌ام

بر قامتت که وسوسه‌ی شستشو در اوست
پاشیده‌ام شراب کف آلود ماه را
تا از گزند چشم بدت ایمنی دهم
دزدیده‌ام ز چشم حسودان، نگاه را

تا پیچ و تاب قد تو را دلنشین کنم
دست از سر نیاز به هر سو گشوده‌ام
از هر زنی، تراش تنی وام کرده‌ام
از هر قدی، کرشمه‌ی رقصی ربوده‌ام

اما تو چون بتی که به بت ساز ننگرد
در پیش پای خویش به خاکم فکنده‌ای
مست از می غروری و دور از غم منی
گویی دل از کسی که تو را ساخت، کنده‌ای

هشدار‍! زانکه در پس این پرده‌ی نیاز
آن بت تراش بلهوس چشم بسته‌ام
یک شب که خشم عشق تو دیوانه‌ام کند
بینند سایه‌ها که تو را هم شکسته‌ام

بت‌تراش- نادر نادرپور- آذر 1336

کارت هوشمند سوخت برای اصلاح طلبان

2007-05-24T20:29:00.000+03:30

به نقل از سایت بازتاب :

کارت سوخت‌های ویژه برای اصلاح‌طلبان

دیروز دوم خرداد بود، امروز سوم خرداد است و احتمالا وقتی كه بخش‌هایی از این مطلب را به صورت شیر بی یال و دم و اشكم منتشر شود، چهارم خرداد خواهد بود و اصولا معلوم نیست شما كی این نوشته را بخوانید، ولی به هر حال، دیروز دوم خرداد 86 و دهمین سالگرد مرحوم دوم خرداد 76 بود. قاعدتا دیروز هم اتفاق خاصی نیفتاد، مگر این‌كه جمعی از اصلاح‌طلبان (كه این روزها معلوم نیست چرا دیگر از این‌كه «دوم خردادی» نامیده شوند، ابا دارند) دور هم جمع شدند و حسرت فرصت‌‌های گذشته را خوردند. سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت هم قرار شده به خاطر هشدار به مردم در مورد مصرف بی‌رویه سوخت، این روز را كه نماد فرصت‌سوزی است، از سال آینده به عنوان «عزای عمومی» اعلام كند. ضمنا مقرر شده تا اگر دری به تخته خورد و به مدد شاهكارهای بی‌نظیر تیم احمدی‌نژاد، مردم دوباره به اصلاح‌طلبان روی آورند و آنان را بر سر كار آورند، برای جلوگیری از فرصت‌سوزی بی‌رویه، تمام اصلاح‌طلبانی كه مسئولیتی به آنان واگذار شد، فرصت‌ها را بر اساس سهمیه و با كارت سوخت بسوزانند. البته در همین راستا، قرار شده است به بزرگانی چون خاتمی و كروبی، كارت سوخت بوئینگ تحویل داده شود!

دوبی از پشت نقاب

2007-05-13T22:13:00.000+03:30

چند روز پیش فیلم «نقاب» را دیدم. ساخته‌ی کاظم راست‌گفتار و با حضور بازیگرانی چون امین حیایی، پارسا پیروزفر، محمدرضا شریفی‌نیا و گوهره خیر‌اندیش.
دیدنش به ندیدنش می‌ارزید. سرگرم کننده بود و خوش ساخت و به هر حال فیلم سبکی بود که می‌تواند کسالت یک عصر جمعه را بزداید.

ولی تبلیغ آشکار و واضح «دوبی» آن هم در فیلمی که در سینماهای ایران به نمایش در می‌آید و بیلبوردهای تبلیغاتیش تمام شهر را پر کرده به باور من بی‌انصافیست.

کاش ارشاد به جای توجه به لباس و رفتار بازیگران زن، به این نکته‌ها هم توجه می‌کرد.

هیچ نمی‌دانم که سرمایه‌گذار این فیلم چه کسی بوده و ماجرایی که می‌تواند هرجایی اتفاق بیافتد چرا در دوبی فیلم برداری شده است، اما سازندگان «نقاب» خواسته یا ناخواسته تماشاگر را به بازدید از «دوبی» ترغیب می‌کنند.

امارات متحده عربی بزرگترین دشمن ایران در خاورمیانه است. کشوری که صراحتا بر روی خاک ایران ادعا دارد.
این در حالی است که ایران یکی از بزرگترین شرکای تجاری این کشور است و به جرات می‌توان گفت که دوبی و شیخ نشین‌های امارات بدون حضور سرمایه گذاران، تاجران، گردشگران و دانشجویان ایرانی، برای ادامه حیات اقتصادی خود با مشکلاتی جدی درگیر خواهند شد.
حالا باید تبلیغ دوبی را در سینمای ایران هم ببینیم.

از دیالوگ های فیلم جایی هست که پارسا پیروز فر به امین حیایی یک همچون چیزی می‌گوید :" چرا برای استراحت چند روزی نریم دوبی ؟ حسابی خوش می‌گذره، همه چیز هم آزاده!!"
بعد هم یک کلیپ چند دقیقه‌ای پخش می‌شود که این‌دو مشغول خوش‌گذارنی در دوبی هستند. بیشتر ماجرا هم بدون آنکه نیازی باشد، در دوبی فیلم‌برداری شده و در لابه‌لای ماجرای فیلم، تماشاگر ایرانی با زیبایی‌ها و جذابیت‌ها این شیخ نشین آشنا می‌شود.

این درست نیست. اشتباه می‌کنم؟

ایرج لنون

2007-05-09T22:11:00.000+03:30

فتنه‌ها در سر دین و وطن است – این دو لفظ است که اصل فتن است
صحبت دین و وطن یعنی چه ؟ - دین تو موطن من یعنی چه ؟
همه عالم همه کس را وطن است – همه‌جا موطن هر مرد و زن است
چیست در کله‌ی تو این دو خیال – که کند خون مرا بر تو حلال

نمی دانم ایرج میرزا، این شعر را دقیقآ در چه تاریخی سروده است، اما مسلم این است که ایرج میرزا تا سال ١٣٤٣ هجری قمری برابر با ١٩٢٤ میلادی،‌ بیشتر زندگی نکرده است.
یعنی اگر فرض کنیم که ایرج میرزا این شعر را در آخرین روز زندگی‌اش سروده است، می‌توان نتیجه گرفت چنین اندیشه‌ای (که امروزه زیاد هم هوادار دارد) هشتاد و سه سال پیش در ایران وجود داشته است. یعنی سال‌ها قبل از آغاز جنگ جهانی دوم که تازه بعد از آن چنین اندیشه‌هایی در اروپا رواج پیدا کرد.

جالب است بدانید جان لنون، ترانه معروف تصور کن (Imagine) را در سال ١٩٧١ میلادی اجرا کرده است. یعنی چهل و هفت سال بعد از مرگ ایرج میرزا !

حالا جان لنون پیامبر صلح و آزادی است یا ایرج میرزا دیگر نمی‌دانم.

آداب ایرانی 28 و 29 و 30

2007-05-07T16:50:00.000+03:30

ایرانی‌ها بزرگ‌ترین و شلوغ‌ترین نمایشگاه کتاب دنیا را دارند، اما آمار کتاب‌خواندن آن‌ها از تمام دنیا پایین تر است.

ایرانی‌ها در بزرگترین نمازخانه دنیا، بزرگ‌ترین نمایشگاه کتاب دنیا را برگزار می‌کنند ولی هیچ کدامشان نه نماز می‌خوانند و نه کتاب.

ایرانی‌ها به شدت به نمایشگاه کتاب علاقه دارند، این علاقه آن‌قدر زیاد است که اگر در نمایشگاه اغذیه فروشی نباشد، کسی به آن‌جا سر نمی‌زند.

آینه چون روی تو بنمود راست

2007-04-19T21:29:00.000+03:30

به سبک ستون گفت‌وشنود روزنامه وزین کیهان ! (بیشتر از این سبک لایق این مطلب نیست.)

گفتم چه برخوردی با این پتیاره‌گان نوین انجام دهیم ؟

گفت بگذار و بگذر ‍‍!

گفتم آخر چه سود ‍! این‌گونه که متوجه کراهت خود نمی‌شوند.

گفت این آسیب دیده‌گان اجتماعی، روزی یک ساعت و سی دقیقه به ورزش مفرح بدن سازی مشغول بوده‌ و ممارست فراوان به خرج داده‌اند که یک‌جا را لاغر و جای دیگر را چاق کنند.
قبل از خروج از خانه یک ساعت و چهل و پنج دقیقه در مقابل آینه نشسته‌ و ...
هر ده روز یک بار پول کلانی در آرایشگاه خرج کرده‌‌اند بابت مو و ابرو و اپیلاسیون و کوفت و زهر مار.
هفته‌ای سه روز،‌ ساعت‌ها در مراکز خرید وقت و هزینه صرف کرده‌اند برای یافتن مانتو و روسری کفش و جوراب و شلوار و انواع و اقسام ابزار آرایش و زیور آلات مختلف و بازهم کوفت و زهرِ مار.
پیشترها هزینه گزاف و تلاش فراوانی را در راه بینی نوک تیز و هزار و یک‌جور جراحی به اصطلاح ٰزیباییٰ، به باد داده‌اند.
از عنفوان کودکی مشغول آموزش و ممارست برای انوع و اقسام عشوه و ناز و تنعم و برخورد دلبرانه و فیس و افاده بوده‌اند.

آخ چه مزه‌ای می‌دهد وقتی در کوچه و خیابان و مهمانی رویت را بگردانی و به سمت دیگری نگاه کنی. یعنی اول باید یک نگاه کوتاه بیاندازی که یعنی متوجه حضورت شدم. بعد انگار گربه و یا سگی دیده باشی،‌ بی تفاوت به راهت ادامه دهی.

گفتم، فحش می‌دادی بهتر بود !، با آن‌ها که دوچشم دارند و دوتای دیگر هم قرض می‌کنند برای نگاه کردن چه کنیم ؟

گفت، روزی خر ملانصرالدین در جاده‌ای می رفت. گرگ‌ها راه را بر او بستند. مردم به ملا خبر آوردند که چه نشسته‌ای که الان گرگ‌ها خرت را پاره می‌کنند.
ملا گفت، اشکالی ندارد، خودشان به سرعت می‌فهمند چه خری خورده‌اند!

اول اردیبهشت تاریخ از پیش اعلام شده‌ی برخورد با بدحجابیست. آنقدر چوب در یک جای این ملت فرو کردید که آدم وقتی در شهر قدم می‌زند انگار به خانه فحشا آمده است !
یک ملت داریم اینجا از هفت جهت روانی !
حالا دیگر دیوانه‌خانه را تحریک نکنید جان مادرتان!

دیوانه چون طغیان کند، زنجیر و زندان بشکند ...

لبیک

2007-04-11T00:47:00.000+03:30

عده‌ زیادی من را برای شرکت در یک بازی دعوت کرده‌اند. محسن فرجی، محسن فرجی، محسن فرجی، محسن فرجی و محسن فرجی بخشی از این افرادند.
من هم به این همه استقبال عمومی پاسخ قاطع می‌دهم.
انگار بازی از همان پنج تایی هاست. این بار می‌گن آرزوهاتونو بنویسین. گمانم سازمان جاسوسی ساواک سابق این طرح را در انداخته باشد.
ما هم جهت حمایت از رژیم کمونیستی فیدل کاسترو و خانواده لبیک می‌گوییم.
البته انگار این بازی برای سال نو بوده و الان از دهن افتاده است. خوب به جهنم، من حوصله نداشتم زودتر بنویسم. کسی اعتراضی داره ؟

آرزوی شماره 1 :‌ همیشه دلم می‌خواست عده زیاد من را به بازی دعوت کنند و من ناز کنم.(این یک آرزوی سوخته بود)

آرزوی شماره 2 :‌ یکی از افرادی که من را به بازی دعوت کرده برای کودکان دنیا آرزوی سلامتی کرده، من هم برای بزرگ‌ها همین آرزو را می‌کنم که فعلآ خانواده بشری را پوشش داده باشیم.

آرزوی شماره 3 : یادم هست یک جا خوانده بودم آرزو کردن خوب نیست، آرزو می‌کنم آرزو کردن خوب باشد.

آرزوی شماره 4 : آرزو می‌کنم این آخرین باری باشد که مجبور می‌شوم آرزوهای دروغین بنویسم و اگر آخرین بار نبود، دست‌کم دفعه بعد سوژه کم نیاورم.

آرزوی شماره 5 : آرزو می‌کنم همان "یکی از کسانی که من را به بازی دعوت کرده" همیشه شاداب و سلامت باشد و بامدادش پر از غزل.

خواب بهاره تئاتر

2007-04-04T21:48:00.000+03:30

تعطیلات نوروز، بهترین فرصت فروش فیلم‌هاست. روزهای طلایی‌ای که چرندیاتی مثل «اخراجی ها» (اگر با رانت خواری فرصت اکران در این روز‌ها نصیبشان شود)، ناگهان به فروش چند صد میلیونی دست می‌یابند. بعد از این تعطیلات هم که روال معمولی از سر گرفته می‌شود.

اما در نوروز هرچه سینما در رونق می‌لولد، تئاتر ایران دچار سکته می‌شود. با پایان تعطیلات هم چند هفته‌ای طول می‌کشد تا این پیر خرفت به درد نخور، روی پاهایش بلند شود.

گویا بازسازی تئاتر شهر موقتا تعدیل شده، اما تئاتر شهر فعلآ به مخروبه‌ای تاریک و خالی از سکنه می ماند. (همچنین سایر تالارهای نمایشی که در شرایط عادی هم متروکه اند)

جای جن تئاتر شهر خالی. گمانم این روزها در راهروهای تاریک ساختمان تئاتر شهر، دختر بازی می کند.

امروز این قصر ارواح را که سابقا به تئاتر شهر معروف بود، طواف کردم.
به قول زن روزهای ابری، دلم می‌گیرد سانچو پیتر موریس الکساندرا جان، می‌دانی .....

بهروز غریب پور :‌تئاتر شهر تعطیل نیست – اونجای آدم خالی‌بند (گویا تا نوزدهم رسمآ تعطیل است، بعد از آن هم نصفآ تعطیل)

عکس‌: مانی جهانشاهی (http://mani-pix.blogspot.com)

سیزده سوری

2007-04-02T04:19:00.000+03:30

برگرفته از مکالمات واقعی :

- سبزه گره زدم چی باید بگم ؟
- بگو سبزی من از تو، زردی تو از من
- ا‌ِ ؟ اثر داره ؟
- آره خودم امتحان کردم چند بار، حالا تو بگو بختت وا نشد با من